Genel

Arı Irkları ve Melezlenme

Arı ırkları veya ekotipleri bölgelerinin iklimi ve florasında on binlerce yıl yaşayarak uyum sağlamışlar ve evrimleşmişlerdir. Dünyada yirmi sekiz bal arısı ırkı bulunmaktadır. Bu ırklardan en yaygın olarak kullanılanları Kafkas, İtalyan, Karniyol ve Anadolu arı ırklarıdır. Dünyadaki bu yirmi sekiz bal arısı ırkının Kafkas, Orta Anadolu, Muğla, Suriye ve İran olmak üzere beş adeti Türkiye’de bulunmaktadır. Ayrıca bu ırkların coğrafi ve iklim farklarından oluşan ekotipleri de vardır. ( kafkas arısının Camili ve Posof ekotipleri gibi) Arı ırkları fizyolojik, davranışları, huyları, morfolojik vücut ölçüleri ve DNA gibi değişmeyen özellikleriyle birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Melezlenmemiş orjinal ırklar yavrularına bu özellikleri aynen geçirebilmektedirler. Yani saf ırktırlar. Ancak Türkiye’nin doğal zenginliği olan bu ırklar elli yıldır yapılan gezginci arıcılık , bölgeler arası arı ticareti, ırkı belli olmayan yanlış ana üretimi ve bunların Türkiye’nin her yerine dağıtımı sonucu arılar birbirleriyle melezleşmişler, soysuzlaşmışlar ve verimsizleşmişlerdir. Türkiye arıcılığı bu biyolojik çeşitlilikten damızlık olarak yararlanamamıştır. Tersine melezlenmeyle biyolojik varlığın dejenere olmasına nenden olunmuştur. Bunun sonucunda kolonilerin üretim gücü azalmış ve bu soysuzlaşmanın sonucu Türkiye’de ortalama gerçek bal verimi yedi ile sekiz kg civarlarında olmuştur. Diğer ülkelere bakacak olursak yıllık ortalama bal verimi Çin’de 48 kg , kanada’da ise 60 kg dir. Arıcılarımız Türkiye’deki bu düşük verim nedeni ile arıcılıktan bekledikleri karşılığı alamamaktadırlar ve şekerli beslemeye yönelebilmektedirler. Türkiye’de bal üretim amaçlı kırk bin ton şekerin kullanıldığı görülmektedir. Tüketicimiz bal yerine şeker yemektedirler. İstatistiklere göre şekerli beslemeye rağmen Türkiye’de on beş kg olan ortalama bal verimi yirmi iki kg olan dünya ortalamasının altındadır. Bu düşük verimin temel nedeni kolonilerin ana arılarının bölgeye uygun doğru yetiştirilmiş damızlık özelliği olan ana arılarla yenilenmemesidir.